Басты бетҚара сайрақ: Қазақстандағы 2026 жылдың құсы туралы деректер

Қара сайрақ: Қазақстандағы 2026 жылдың құсы туралы деректер

Қара сайрақ: Қазақстандағы 2026 жылдың құсы туралы деректер

Ол қыста жылы жаққа ұшпайды және жыл бойы адамға жақын тіршілік етеді.

Қазақстан биоалуантүрлілікті сақтау қауымдастығы (ҚБСҚ) «2026 жылдың құсы» атағына дауыс беру өткізді. Нәтижесінде қауымдастық мүшелерінің 65% дауысын жинаған қара сайрақ жеңімпаз атанды. Оның қарсыласы кең таралған үйрек түрі — барылдауық үйрек болды.

Қара сайрақ (лат. Turdus merula, қаз. Қара сайрақ, ағылш. Blackbird) — ормандарда, саябақтарда және қалалардың жасыл аймақтарында мекендейтін көпшілікке таныс құс. Ол өзге де қала құстары сияқты жасыл аумақтардың қысқаруы, жәндіктердің азаюы және қоршаған ортаның ластануы секілді қауіптерге ұшырайды.

Бұл — Қазақстанда кездесетін сайрақтардың 11 түрінің бірі және қыстап қалатын жалғыз түрі: ол қыста ұшып кетпейді, жыл бойы адамға жақын өмір сүреді.

Қара сайрақ «Бурабай» мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің аумағында да тіршілік етеді, ұлттық парктің жануарлар дүниесінің бір бөлігі болып саналады. Құс курорттық аймақтың орман алқаптарын мекендейді.

Аталығы мен аналығының түсі әртүрлі: аталығы қара түсті, тұмсығы ашық сары; аналығы қара-қоңыр, тұмсығы қоңыр, ал жас құстар қоңыр түсті теңбілді болады.

Қара сайрақтың сыбызғы үніне ұқсас әуезді әні елдің оңтүстік бөлігінде ақпан айының соңы – наурыздың басында, алғашқы жылы күндермен бірге естіле бастайды.

Құстар тостаған тәрізді ұяларын бұталар мен ағаштарға салады. Көбіне бір маусымда екі рет ұялап, 3–7 жұмыртқа салады.

Қара сайрақ жәндіктермен, былқылдақденелілермен, жауынқұрттармен, жидектермен және жемістермен қоректенеді, осылайша экожүйелерге айтарлықтай пайда келтіреді.

Қара сайрақ сирек кездесетін түрге жатпайды, Қызыл кітапқа енгізілмеген және оған тікелей жойылу қаупі төніп тұрған жоқ. Дегенмен ол да қалалық ортадағы құстар тап болатын қауіптерге ұшырайды. Сайрақтардың барлық түрін сақтау үшін ормандар мен орманды алқаптарды қорғау маңызды.