«Бурабай» мемлекеттік ұлттық табиғи паркінде күз – алтын түске боялған табиғатты тамашалайтын мезгіл ғана емес, жабайы жидектердің пісетін шағы. Қыркүйек айында Бурабайдың табиғи кешендерінде мүкжидек, итмұрын, долана және шәңгіш кездеседі. Алайда ұлттық парк ерекше қорғалатын табиғи аумақта табиғат сыйларын жинаудың өзіндік қағидалары бар екенін еске салады.
Мүкжидек дәстүрлі түрде күзде ылғалды және батпақты жерлерде жиналады. Итмұрын жемістері жаздың соңы мен күздің басында пісіп, бұталарда суық түскенге дейін сақталуы мүмкін. Осы кезеңде долана мен шәңгіш те піседі. Ал алғашқы үсіктен кейін шәңгіш жемісінің ащы дәмі бәсеңдей түседі.
Жабайы жидектер – жай ғана маусымдық өнім емес. Олар табиғи экожүйенің ажырамас бөлігі: құстар мен жануарларға қорек болады, ал бұталар жануарлар дүниесінің түрлі өкілдеріне пана болып, өсімдіктер қауымдастығының қалыптасуына қатысады. Сондықтан рұқсат етілген жерлерде де жидектерді табиғатқа зиян келтірмей, ұқыпты жинау қажет.
Жидектерді қай жерде жинауға болады?
«Бурабай» МҰТП аумағында жидек жинауға барлық жерде бірдей рұқсат етілмейді.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға бару қағидаларына сәйкес, жабайы жемістер мен жидектерді әуесқойлық мақсатта жинауға тек арнайы бөлінген орындарда рұқсат етіледі, ал қорықтық қорғау режимі белгіленген учаскелерде оларды жинауға тыйым салынады. Арнайы бөлінген орындардан тыс жерде жидек жинау да рұқсат етілмейтін әрекеттер қатарына жатады.
Жидек жинау кезінде өсімдіктердің өзіне зиян келтірмеу маңызды. Ағаштар мен бұталардың бұтақтарын сындыруға, өсімдіктерді қазып алуға, өсімдік және топырақ жамылғысын бүлдіруге болмайды. «Бурабай» МҰТП-ге бару қағидаларында ағаштар мен бұталарды зақымдауға, жабайы өсімдіктерді қазып алуға тікелей тыйым салынған. Сондай-ақ автокөлікпен жолдан шығып орман алқабына кіруге және орманда рұқсат етілмеген жерлерге көлік қоюға болмайды.
Тағы бір қарапайым қағида бар, оны килограммен өлшеу мүмкін емес: барлық жидекті түгел жинауға ұмтылмау керек. Өнімнің бір бөлігі табиғатта қалуы тиіс. Бұл өсімдіктердің табиғи жолмен жаңарып, көбеюі үшін де, жидектермен қоректенетін жануарлар мен құстар үшін де маңызды.
Сондықтан Бурабайда күзгі жидек теруді табиғи ресурстарды молынан жинап алу мүмкіндігі ретінде емес, орманда уақыт өткізіп, табиғатқа зиян келтірмей, жеке қажеттілікке жеткілікті мөлшерде ғана өнім алу мүмкіндігі ретінде қабылдаған жөн.
«Бурабай» МҰТП тұрғындар мен ұлттық парк қонақтарын орманға шығар алдында таңдалған учаскенің қорғау режимін ескеруге, белгіленген маршруттарды пайдалануға және өсімдіктерге ұқыпты қарауға шақырады. Белгілі бір жерде жидек жинауға рұқсат етілгеніне күмән туындаса, ақпаратты ұлттық парк қызметкерлерінен нақтылаған жөн.
Басты қағида қарапайым: табиғаттан өзіңізге шынымен қажет мөлшерде ғана алып, кеткеннен кейін орманды келген кездегі қалпында қалдыру.
Қолданыстағы талаптармен «Бурабай» МҰТП-ге барудың ресми қағидаларынан танысуға болады.
